English
Deutsch
Italiano
Español
Français
Wat is een cookie?
Een cookie is een klein tekstbestand dat een website via je browser op je computer, tablet of telefoon opslaat. Bij een volgend bezoek, of op een volgende pagina, leest de website het bestand weer uit. Zo onthoudt een website bijvoorbeeld dat je bent ingelogd, wat er in je winkelwagen zit of welke taal je kiest.
Cookies kunnen ook worden gebruikt om je te herkennen en te volgen: welke pagina's je bezoekt, waarop je klikt en, bij cookies van advertentiepartijen, welke andere websites je bezoekt. Daar gaan de regels vooral over.
Soorten cookies naar herkomst en levensduur
- First-party cookies worden geplaatst door de website die je bezoekt, onder het eigen domein.
- Third-party cookies worden geplaatst door een andere partij, zoals een advertentienetwerk, een socialemediaknop of een ingesloten video. Omdat dezelfde partij op veel websites zit, kan die je over meerdere websites herkennen.
- Sessiecookies verdwijnen als je de browser sluit.
- Permanente cookies blijven staan tot een vervaldatum. Zo heeft de cookie _ga van Google Analytics standaard een looptijd van 2 jaar.
Herkomst en levensduur zeggen nog niet of je toestemming nodig hebt. Dat hangt af van het doel.
Soorten cookies naar doel
| Soort | Waarvoor | Voorbeeld | Toestemming nodig? |
|---|---|---|---|
| Functioneel (strikt noodzakelijk) | De website laten werken | Winkelwagen, inlogsessie, beveiliging, de opgeslagen cookiekeuze | Nee, wel informeren |
| Voorkeuren | Keuzes van de bezoeker onthouden | Taalkeuze, gekozen regio | Nee als het nodig is voor de dienst waar de bezoeker om vraagt; anders ja |
| Analytisch, beperkt | Bezoekersaantallen en populaire pagina's meten, alleen voor je eigen website | Privacyvriendelijk ingestelde statistieken | Nee, mits geen of geringe gevolgen voor de privacy; wel informeren |
| Analytisch, privacygevoelig | Statistieken waarbij gegevens met andere partijen worden gedeeld of gecombineerd | Google Analytics in de standaardinstelling | Ja |
| Marketing en tracking | Gedrag over websites volgen, profielen maken, advertenties tonen en meten | Meta Pixel, Google Ads, LinkedIn Insight Tag | Ja |
De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) gebruikt zelf drie groepen: functionele cookies, beperkt analytische cookies en overige cookies, waaronder trackingcookies. Voor de eerste twee is geen toestemming nodig, voor de derde groep wel.
Wat zegt de wet?
De Nederlandse regel staat in artikel 11.7a van de Telecommunicatiewet, de cookiewet. Je mag alleen informatie opslaan op of uitlezen van het apparaat van een bezoeker als je hem duidelijk en volledig informeert en hij toestemming geeft. Uitzonderingen gelden alleen voor:
- opslag of toegang die strikt noodzakelijk is om de dienst te leveren waar de bezoeker om vraagt, of om de communicatie uit te voeren;
- opslag of toegang om de kwaliteit of effectiviteit van je website te meten, als dat geen of geringe gevolgen heeft voor de privacy.
Verwerk je daarbij persoonsgegevens, dan geldt ook de AVG. Volgens de AP verwerk je met trackingcookies vrijwel altijd persoonsgegevens, ook als je zelf geen naam of adres kent: IP-adressen en unieke cookie-ID's zijn persoonsgegevens. Voor tracking moet je toestemming vragen; "gerechtvaardigd belang" is daarvoor geen geldige grondslag.
Niet alleen cookies: pixels, local storage en fingerprinting
De wet spreekt niet over "cookies", maar over het opslaan van of toegang krijgen tot informatie op het apparaat van de gebruiker. Daarom vallen ook vergelijkbare technieken onder dezelfde regel. De AP noemt onder meer:
- local storage en andere opslag in de browser;
- trackingpixels en web beacons, kleine onzichtbare afbeeldingen of stukjes code die bij het laden gegevens naar een server sturen;
- fingerprinting, waarbij een apparaat wordt herkend aan de combinatie van kenmerken zoals browser, schermformaat en instellingen.
Ook de Europese toezichthouders (EDPB) schreven in 2024 in hun richtsnoeren over de technische reikwijdte van de ePrivacy-regel dat technieken zoals pixels en tracking-URL's eronder kunnen vallen. Voor je cookiebanner en je cookieverklaring betekent dit: neem alle technieken mee, niet alleen de bestanden die je browser "cookie" noemt.
Wat betekent dit voor je website?
- Breng in kaart wat je website plaatst, inclusief scripts en ingesloten content van andere partijen.
- Deel alles in per doel: functioneel, statistieken en marketing.
- Vraag toestemming voor alles wat niet functioneel of beperkt analytisch is, met "Accepteren" en "Weigeren" op dezelfde laag.
- Blokkeer die cookies en scripts tot er toestemming is.
- Informeer bezoekers over alle cookies in een cookieverklaring.
Cookie Confirm scant je website elke maand op cookies (en wanneer je wilt opnieuw), blokkeert scripts tot de bezoeker toestemming geeft en maakt de cookieverklaring automatisch op basis van de scan. Je kunt het 7 dagen gratis proberen, zonder creditcard.
Bronnen
- Telecommunicatiewet, artikel 11.7a (wetten.overheid.nl)
- AP: Cookies (soorten cookies)
- AP: Tracking cookies
- AP: Heldere cookiebanners (ook voor vergelijkbare technieken)
- AP: Tracking pixel
- ACM: Cookies plaatsen
- EDPB: Guidelines 2/2023 on the technical scope of Art. 5(3) ePrivacy Directive
- Google: cookies van Google Analytics 4