Τι είναι τα cookies; Οι τύποι με απλά λόγια

Τι είναι ένα cookie;

Ένα cookie είναι ένα μικρό αρχείο κειμένου που αποθηκεύει ένας ιστότοπος στον browser του επισκέπτη. Την επόμενη φορά που ο browser φορτώνει μια σελίδα από τον ίδιο ιστότοπο, στέλνει πίσω το cookie. Έτσι ο ιστότοπος θυμάται πράγματα: ότι είσαι συνδεδεμένος, τι έχεις στο καλάθι σου, ποια γλώσσα διάλεξες ή ότι τον έχεις επισκεφθεί ξανά.

Τα cookies από μόνα τους δεν είναι ούτε καλά ούτε κακά. Σημασία έχει για τι χρησιμοποιούνται. Ένα cookie που κρατά το καλάθι σου είναι κάτι που χρειάζεσαι· ένα cookie που σε ακολουθεί σε εκατοντάδες ιστοτόπους για να φτιάξει διαφημιστικό προφίλ είναι κάτι που πρέπει πρώτα να αποδεχτείς.

Ο κανόνας για τα cookies με λίγα λόγια

Στην ΕΕ, ο κανόνας βρίσκεται στο άρθρο 5 παρ. 3 της Οδηγίας 2002/58/ΕΚ για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες (Οδηγία ePrivacy), που έχει ενσωματωθεί στο εθνικό δίκαιο κάθε χώρας. Στην Ελλάδα βρίσκεται στο άρθρο 4 παρ. 5 του ν. 3471/2006 και την τήρησή του ελέγχει η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (ΑΠΔΠΧ)· δες τον οδηγό για τη νομοθεσία για τα cookies στην Ελλάδα. Στο Ηνωμένο Βασίλειο είναι ο κανονισμός 6 των PECR. Ο βασικός κανόνας είναι ο ίδιος: μπορείς να αποθηκεύεις πληροφορίες στη συσκευή ενός επισκέπτη ή να τις διαβάζεις από εκεί μόνο αν ο επισκέπτης έχει λάβει σαφή ενημέρωση και έχει δώσει τη συγκατάθεσή του.

Υπάρχουν εξαιρέσεις. Στην ΕΕ δεν χρειάζεται συγκατάθεση για αποθήκευση που είναι απολύτως απαραίτητη για μια υπηρεσία που ζήτησε ρητά ο επισκέπτης ή που χρησιμοποιείται μόνο για τη μετάδοση μιας επικοινωνίας. Όπου χρειάζεται συγκατάθεση, πρέπει να πληροί το πρότυπο του ΓΚΠΔ: ελεύθερη, συγκεκριμένη, εν επιγνώσει και με σαφή θετική ενέργεια. Το Δικαστήριο της ΕΕ έκρινε στην υπόθεση Planet49 (2019) ότι ένα προεπιλεγμένο κουτάκι δεν αποτελεί έγκυρη συγκατάθεση, είτε το cookie περιέχει προσωπικά δεδομένα είτε όχι.

Τύποι cookies

Ανάλογα με το ποιος τα τοποθετεί

• Cookies πρώτου μέρους τοποθετούνται από τον ιστότοπο που επισκέπτεσαι, στο δικό του domain.
• Cookies τρίτου μέρους τοποθετούνται από άλλο domain, για παράδειγμα ένα διαφημιστικό δίκτυο, μια πλατφόρμα βίντεο ή ένα widget social media ενσωματωμένο στη σελίδα.

Ανάλογα με το πόσο διαρκούν

• Cookies συνεδρίας εξαφανίζονται όταν κλείνεις τον browser.
• Μόνιμα cookies μένουν μέχρι μια καθορισμένη ημερομηνία λήξης, από λίγα λεπτά έως χρόνια. Το cookie _ga του Google Analytics, για παράδειγμα, διαρκεί από προεπιλογή δύο χρόνια.

Ανάλογα με τον σκοπό

Αυτή είναι η κατηγοριοποίηση που καθορίζει αν χρειάζεσαι συγκατάθεση.

Τα παραδείγματα της πρώτης γραμμής ταιριάζουν με όσα αναφέρει η ελληνική ΑΠΔΠΧ ως τεχνικά απαραίτητα: cookies για το καλάθι και τις φόρμες κατά τη συνεδρία, για την αυθεντικοποίηση, για την ασφάλεια, για την κατανομή φορτίου και για τις επιλογές παρουσίασης, όπως η γλώσσα. Για τα cookies διαφήμισης η ΑΠΔΠΧ τονίζει ότι χρειάζεται συγκατάθεση είτε είναι πρώτου είτε τρίτου μέρους, και για το Google Analytics ότι χρησιμοποιείται μόνο κατόπιν συγκατάθεσης.

Οι εξαιρέσεις του Ηνωμένου Βασιλείου προστέθηκαν στους PECR με τον Data (Use and Access) Act 2025 και ισχύουν από τις 5 Φεβρουαρίου 2026. Στην ΕΕ, το αν επιτρέπονται cookies στατιστικών χωρίς συγκατάθεση εξαρτάται από τη χώρα· η γαλλική CNIL και οι ολλανδικοί κανόνες, για παράδειγμα, το επιτρέπουν υπό αυστηρές προϋποθέσεις. Περισσότερα στον οδηγό Google Analytics και ΓΚΠΔ.

Όχι μόνο cookies

Ο κανόνας είναι τεχνολογικά ουδέτερος. Καλύπτει οτιδήποτε αποθηκεύει πληροφορίες σε μια συσκευή ή τις διαβάζει από εκεί. Στις Κατευθυντήριες γραμμές 2/2023, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Προστασίας Δεδομένων (ΕΣΠΔ) αναφέρει, μεταξύ άλλων:

• Local storage και session storage στον browser·
• Pixels παρακολούθησης και link decoration (αναγνωριστικά που προστίθενται σε URLs)·
• Scripts που συλλέγουν πληροφορίες από τη συσκευή και τις στέλνουν σε έναν server·
• Fingerprinting, που αναγνωρίζει μια συσκευή από τα χαρακτηριστικά της·
• αναγνωριστικά σε εφαρμογές και συνδεδεμένες συσκευές.

Η ελληνική ΑΠΔΠΧ είναι εξίσου ευρεία: οι Συστάσεις 1/2020 ισχύουν για HTTP cookies, flash cookies, local storage, fingerprinting, αναγνωριστικά του λειτουργικού συστήματος (όπως IDFA και Android ID) και αναγνωριστικά υλικού (όπως η διεύθυνση MAC). Γι’ αυτό η Αρχή μιλά γενικά για «ιχνηλάτες».

Οι οδηγίες της βρετανικής ICO υιοθετούν την ίδια ευρεία προσέγγιση και μιλούν για «τεχνολογίες αποθήκευσης και πρόσβασης». Άρα το «δεν χρησιμοποιούμε cookies, μόνο ένα pixel» δεν σε βγάζει εκτός κανόνων.

Τι σημαίνει αυτό για τον ιστότοπό σου

1. Μάθε τι τοποθετεί πραγματικά ο ιστότοπός σου. Plugins, ενσωματωμένα βίντεο και tags marketing προσθέτουν συχνά cookies που δεν γνωρίζεις. Ένας σαρωτής cookies σού τα δείχνει.
2. Κατάταξέ τα ανά σκοπό: απολύτως απαραίτητα, προτιμήσεις, στατιστικά και marketing.
3. Απόκλεισε ό,τι χρειάζεται συγκατάθεση μέχρι ο επισκέπτης να συμφωνήσει, και κάνε την απόρριψη εξίσου εύκολη με την αποδοχή.
4. Εξήγησέ τα σε μια πολιτική cookies: κάθε cookie, τον σκοπό του, ποιος το τοποθετεί και πόσο διαρκεί. Δες το πρότυπο πολιτικής cookies μας.

Το Cookie Confirm σαρώνει τον ιστότοπό σου κάθε μήνα (συν απεριόριστες νέες σαρώσεις), κατατάσσει τα cookies που βρίσκει, αποκλείει scripts μέχρι τη συγκατάθεση και κρατά την πολιτική cookies σου ενημερωμένη.

Πηγές

• Ν. 3471/2006, άρθρο 4 παρ. 5 (κείμενο στον ιστότοπο της ΑΠΔΠΧ)
• ΑΠΔΠΧ: Συστάσεις 1/2020 (PDF)
• ΑΠΔΠΧ: Η χρήση cookies και συναφών τεχνολογιών στο διαδίκτυο
• ΑΠΔΠΧ: Cookies διαφήμισης
• Οδηγία 2002/58/ΕΚ (ενοποιημένη έκδοση), άρθρο 5 παρ. 3
• ΔΕΕ: Υπόθεση C-673/17, Planet49
• ΕΣΠΔ: Κατευθυντήριες γραμμές 2/2023 για το τεχνικό πεδίο εφαρμογής του άρθρου 5 παρ. 3 της Οδηγίας ePrivacy
• ICO: What are storage and access technologies?
• ICO: What are the exceptions?
• Data (Use and Access) Act 2025, Schedule 12
• Ομάδα Εργασίας του Άρθρου 29: Γνώμη 04/2012 για την εξαίρεση από τη συγκατάθεση για τα cookies
• CNIL: Λύσεις για τα εργαλεία μέτρησης επισκεψιμότητας
• Βοήθεια Google Analytics: Χρήση cookies σε ιστοτόπους