English
Deutsch
Italiano
Español
Français
Wat is een cookiewall?
Een cookiewall (of cookiemuur) is een cookiebanner die je niet kunt omzeilen: de bezoeker krijgt pas toegang tot de website als hij trackingcookies of andere volgsoftware accepteert. Wie weigert, ziet niets, of kan de website niet normaal gebruiken.
Het probleem zit in de toestemming. Onder de AVG telt toestemming alleen als die vrij is gegeven: de bezoeker moet kunnen weigeren zonder nadelige gevolgen. Geen toegang tot de website is zo'n nadelig gevolg.
Het Europese kader
De Europese privacytoezichthouders (EDPB) schreven in hun richtsnoeren over toestemming (Guidelines 05/2020) dat toegang tot een dienst niet afhankelijk mag worden gemaakt van toestemming voor het opslaan of uitlezen van informatie op het apparaat van de gebruiker. Ze noemen cookiewalls daarbij uitdrukkelijk als voorbeeld van toestemming die niet vrij is.
Voor grote online platforms nam de EDPB op 17 april 2024 Opinion 08/2024 aan over "consent or pay". Daarin staat dat zulke platforms in de meeste gevallen niet aan de eisen voor vrije toestemming voldoen als ze gebruikers alleen laten kiezen tussen toestemming geven of betalen. Ze zouden een derde, gratis optie moeten bieden zonder gedragsgerichte advertenties.
Wat vindt de AP?
De Autoriteit Persoonsgegevens is hier duidelijk over. Al in maart 2019 publiceerde de AP een normuitleg: websites die alleen toegang geven als bezoekers trackingcookies accepteren, voldoen niet aan de AVG. Op haar huidige pagina over tracking cookies schrijft de AP dat een cookiewall op grond van de AVG meestal niet toegestaan is, omdat je zonder redelijk alternatief geen geldige toestemming krijgt.
Dat geldt niet alleen voor cookies, maar ook voor vergelijkbare technieken waarvoor je toestemming nodig hebt, zoals trackingpixels, fingerprinting, local storage en web beacons.
Voor overheidsorganisaties is het nog strenger. Artikel 11.7a, vijfde lid, van de Telecommunicatiewet bepaalt dat de toegang tot een website van een publiekrechtelijke organisatie niet afhankelijk mag worden gemaakt van toestemming. Gemeenten, ministeries en andere overheidsinstanties mogen dus nooit een cookiewall gebruiken.
Consent or pay
Bij consent or pay (ook wel pay or okay) kiest de bezoeker tussen toestemming geven voor gepersonaliseerde advertenties of betalen voor toegang zonder die tracking. Je ziet het vooral bij nieuwswebsites.
De AP vindt consent or pay onwenselijk: privacy is een grondrecht en die bescherming mag niet afhangen van de vraag of iemand kan of wil betalen. Maar zo'n model is volgens de AP niet per definitie verboden. Het mag alleen als je nauwkeurig aan alle eisen van de AVG voldoet, dus ook als weigeren geen grote nadelige gevolgen heeft en je goed uitlegt wat er met de gegevens gebeurt.
De EDPB werkt aan richtsnoeren voor andere websites dan grote platforms. In de tussentijd raadt de AP aan de opinie voor grote platforms te volgen: dwing bezoekers niet te kiezen tussen betalen en toestemming, maar bied ook een optie met minder of geen gegevensverwerking, zoals contextuele advertenties.
Wat mag wel?
Een cookiewall is meestal een omweg om meer toestemming te krijgen. Dit zijn de alternatieven die wel binnen de regels passen:
| Aanpak | Mag het? |
|---|---|
| Cookiebanner met "Accepteren" en "Weigeren" op dezelfde laag, website daarna gewoon bruikbaar | Ja |
| Na weigeren alleen functionele cookies plaatsen | Ja |
| Social media-knoppen of video's pas activeren na een klik, met uitleg over de cookies | Ja, de AP noemt dit als mogelijkheid |
| Contextuele advertenties tonen aan wie tracking weigert | Ja, volgens de AP geen inbreuk op de privacy |
| Website blokkeren tot de bezoeker trackingcookies accepteert | Nee, volgens de AP meestal niet |
| Overheidswebsite die toegang afhankelijk maakt van toestemming | Nee, verboden in de wet |
| Kiezen tussen betalen of toestemming, zonder gratis alternatief | Onwenselijk volgens de AP; alleen mogelijk als je aan alle AVG-eisen voldoet |
Zo pak je het aan
- Haal de blokkade weg. Laat bezoekers na het weigeren de website gewoon gebruiken.
- Zet "Weigeren" naast "Accepteren" op de eerste laag, even opvallend. Dat is ook een van de vuistregels van de AP.
- Blokkeer wat niet mag tot er toestemming is, en laat ingesloten content pas laden als de bezoeker erop klikt.
- Verdien je geld met advertenties? Overweeg contextuele advertenties voor bezoekers die weigeren, in plaats van ze buiten te sluiten.
Cookie Confirm toont een banner in je eigen huisstijl met accepteren en weigeren op één laag, blokkeert scripts tot er toestemming is en houdt je website bruikbaar voor wie weigert. Je kunt het 7 dagen gratis proberen, zonder creditcard. Meer over de regels lees je in De cookiewet in Nederland.
Bronnen
- AP: Tracking cookies (onderdeel Cookiewall)
- AP: Websites moeten toegankelijk blijven bij weigeren tracking cookies (7 maart 2019)
- AP: Consent or pay
- AP: Cookies en uw organisatie (alternatieven zoals contextuele advertenties)
- Telecommunicatiewet, artikel 11.7a lid 5 (wetten.overheid.nl)
- EDPB: Guidelines 05/2020 on consent
- EDPB: Opinion 08/2024 on consent or pay models of large online platforms